Στιχουργική και τραγουδοποιΐα

χαμηλές πτήσεις 20Χ20 λάδια σε καμβά 2020

Χρωματίζοντας τα κομμένα όνειρα 40X30 λάδια σε καμβά 2012

Φωτογραφία Γιώργος Ηλιάδης

Φυγή λάδια σε ξύλινο καλαπόδι 2015

Φορέας ιδεών νέας εσοδείας 20Χ20 ακρυλικά σε καμβά 2014

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://www.culturebook.gr/

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ - ΝΙΚΟΣ ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ

portrait-78

                                                                                     Σημειώσεις για μία αυθεντική 

                                                            ποιητική στο ελληνικό τραγούδι

 Το ελληνικό τραγούδι, ως πολιτισμική πρακτική, πέρα από τη χαρά που μάς δίνει, συνυφαίνεται καθημερινά με το εγχείρημα διαχείρισης της ίδιας μας της γλώσσας αλλά και τη διαμόρφωση της ιστορικής, κοινωνικής και πολιτισμικής μας συνείδησης. Γι αυτό άλλωστε διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στο πεδίο της καλλιτεχνικής δημιουργίας αφού εμπεριέχει εκείνα τα ιδιαίτερα συστατικά που συγκροτούν τη δυναμική ενός «συλλογικού γίγνεσθαι».

 Ωστόσο, είναι σημαντικό διερευνούμε το ζήτημα του λόγου και της γραφής μέσα στο ελληνικό τραγούδι όχι με γνώμονα κλειστές τυπολογίες και ταξινομήσεις όπως «έντεχνο», «μη έντεχνο», «λαϊκό», «ποιοτικό και μη», «εμπορικό» κ.α αλλά μέσα από το διάνοιγμα μιας πλατιάς συζήτησης και επαναπροσδιορισμού εννοιών όπως «δημιουργικότητα», «αυθεντικότητα», «παράδοση, «πολιτισμική ρήξη και πολιτισμική συνέχεια», «καινοτομία», «δημιουργική φαντασία» κ.α. Υπό την έννοια αυτή, είναι σημαντικό, πέρα από τους όρους της πολιτιστικής παραγωγής, να εξετάσουμε και ζητήματα που αφορούν στον τρόπο και τη νοοτροπία με την οποία «καταναλώνεται» το τραγούδι ως πολιτιστικό προϊόν. 

 Αναμφίβολα λοιπόν, η δημιουργική γραφή μέσα στο ελληνικό τραγούδι, καλείται να αναπτύξει μια αυθύπαρκτη ποιητική την οποία οφείλουμε να προσεγγίσουμε, να κατανοήσουμε, να ερμηνεύσουμε και να διαχειριστούμε αισθαντικά. Kατά τη γνώμη μου η πρόκληση διερεύνησης της δυναμικής αυτής, είναι όχι μόνο επιβεβλημένη αλλά και επίκαιρη αφού με αφορμή την απονομή του Νόμπελ λογοτεχνίας στον Βob Dylan, άνοιξε εκ νέου ένας ευρύς διάλογος για το κατά πόσο η ποιητική των τραγουδιών είναι σε θέση να ανταγωνίζεται την εκδιδόμενη ποίηση ή τον τρόπο με τον οποίο παράγεται και επικοινωνείται η «συμβατική» λογοτεχνία. Στο ίδιο μήκος άλλωστε, κινείται και η περίπτωση του πρόσφατα χαμένου Leonard Kohen o οποίος αποκαλείται «λογοτέχνης της μουσικής», αφού οι στίχοι των τραγουδιών του, πέρα από τα ποιητικά του βιβλία, αντιμετωπίζονται «αυθύπαρκτα» ως ποιητικά κείμενα τα οποία δύνανται να εμπνέουν τις λογοτεχνικές κοινότητες άσχετα από το μουσικό τους ένδυμα και την τραγουδιστική τους ερμηνεία. 

 Ωστόσο είναι σαφές πως ανεξάρτητα από το που εντάσσεται ένα τραγούδι, οφείλουμε να αναζητήσουμε την ποιητική του, ανάμεσα σε όρους όπως η «αυθεντικότητα της καλλιτεχνικής δημιουργίας», η «διαχρονικότητα», η «γνησιότητα του εγχειρήματος», «το αισθητικό, πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο της ίδιας της καλλιτεχνικής πράξης» κ.α Τα στοιχεία αυτά κάθε άλλο παρά αποϊδεολογικοποιούν την πρόσληψη του καλλιτεχνικού εγχειρήματος. Απεναντίας το τοποθετούν στο επίκεντρο του κοινωνικού ενδιαφέροντος επιχειρώντας να το ακτινογραφήσουν όχι μονομερώς μέσα από το αγοραίο κριτήριο της πολιτιστικής βιομηχανίας αλλά μέσα από ένα πολυπρισματικό φάσμα το οποίο να απαντά σε στοιχεία όπως η επίγνωση της φόρμας, η αισθητική πρωτοτυπία, η γνησιότητα του αισθήματος, η αντοχή του στο χρόνο, η καινοτομία και δημιουργικότητα που το διακρίνουν.
 Το κατά πόσο ένα τραγούδι θα καταφέρει να εκφράσει με επάρκεια, πληρότητα και αποτελεσματικά το σφυγμό και το αίσθημα μιας κοινωνίας, ή μιας εποχής, είναι θέμα που κρίνεται στην πράξη αλλά και μέσα στην ίδια την ιστορική εξέλιξη. Είναι σαφές, πως το έργο τέχνης διαμορφώνει τη δική του αυτονομία έναντι του δημιουργού με αποτέλεσμα να αποκτά μια ξεχωριστή δυναμική η οποία κρίνεται στην πορεία από το κατά πόσο η κοινωνία το χρειάζεται ως μέσο επιτέλεσης σημαντικών λειτουργιών της.
 Στην Ελλάδα ο ποιητικός λόγος ανέκαθεν ήταν μέρος της «συλλογικής μας λαλιάς». Με όλες τους τις μορφές, τις εκδοχές και τις όψεις. Αναφορικά με το ελληνικό τραγούδι ας είμαστε ωστόσο αισιόδοξοι. Οι προκλήσεις, τα μέσα και οι δυνατότητες άλλωστε είναι πολλές και είμαι σίγουρος πως μια νέα γενιά στιχουργών και ποιητών «ζυμώνεται» καθημερινά, αφού και αυτή με τη σειρά της θα κληθεί να «αναμετρηθεί» με τα «καταγεγραμμένα» όρια των προγενέστερων. Οψόμεθα!




​Ο Νίκος Φωτόπουλος είναι Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας στη Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Ως ποιητής εμφανίστηκε στα ελληνικά γράμματα τη δεκαετία του '90. Το συγγραφικό και διδακτικό του έργο, καθώς και τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν την Κοινωνιολογία του Πολιτισμού, την Κριτική Πολιτισμική Θεωρία, την Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Εκτός από το εκπαιδευτικό και κοινωνιολογικό σκέλος του έργου του, ασχολείται ενεργά με την ποίηση και τη δημιουργική γραφή.

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ
" ΕΦΥΓΕ " Ο ΕΚΔΟΤΗΣ ΣΑΜΗΣ ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

 

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Γίνετε ο πρώτος που θα υποβάλει ένα σχόλιο
Guest
Κυριακή, 09 Αυγούστου 2020

Captcha Image

Για να λαμβάνετε ενημέρωσεις, για όλες τις δράσεις του Culture Book, εγγραφείτε στο newsletter μας

Please enable the javascript to submit this form


© 2015 - 2020 Γραφείον Ποιήσεως. All Rights Reserved