Ο τόπος των ποιητών

Η ποίηση είναι κώδικας ζωής, είναι ο τρόπος που περιγράφεται, ο τόπος και ο χρόνος βιωμένος. Ο τόπος που έζησε,που ασκήθηκε, που έπαθε, που έμαθε τον κόσμο ο ποιητής, είναι από τα κυρίαρχα της ποίησης του. Το Culture Bouk και το Γραφείο Ποίησης, στο πλαίσιο της αρχειακής καταγραφής των σύγχρονων ποιητών και ποιητριών στον " Τόπο των ποιητών " καταγράφει σε πρώτο επίπεδο το πως και το γιατί ο τόπος γονιμοποιεί το δημιούργημά του.

papageorgiou-slider

Use

Polish_20200511_134923185

IMG_20200617_084649_487

Polish_20200511_130641042

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://www.culturebook.gr/

ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ

portrait-6

Ο τόπος των ποιητών είναι η πατρίδα της γραφής τους. Εσάς πώς επηρέασε την γραφή σας ο τόπος σας;




Με «εις άτοπον απαγωγή» αποδείχθηκε η σημασία του τόπου στη δική μου περίπτωση. Σύμφωνα με τη συλλογιστική αυτή μέθοδο, που ανέδειξε ο Ευκλείδης, η
α-λήθεια μιας πρότασης αποδεικνύεται με βάση το γεγονός ότι η αντίθετη πρόταση είναι ψευδής. Δηλαδή, τελειώνοντας την έκτη γυμνασίου στη Θεσσαλονίκη, απήγαγα τον εαυτό μου για να βρεθώ με υποτροφία για σπουδές στην Αμερική – χώρο, ιδίως εκείνη την εποχή, μυθικό και επομένως άτοπο. Επρόκειτο για τα χρόνια της δικτατορίας. Καλύτερα στο Όρεγκον, παρά στη φυλακή, είχε πει η μητέρα μου, που ανησυχούσε ότι δεν θα γυρίσω, αν φύγω. Όμως ζώντας ως ιθαγενής έγινα Έλληνας. Αυτό είναι δώρο της γλώσσας.

Η αναχώρησή μου υπήρξε καταλυτική. Η Αμερική δεν ήταν λύση, αλλά κατάλυση. Κινδυνεύει να μείνει στον τόπο κανείς, αν χωρίς σκέψη μένει στον τόπο του. Αν δεν δώσει τόπο στην οργή, υπάρχει κίνδυνος, λείποντας η αγωγή, να περισσεύει η καταγωγή. Χρειάζεται να ξεμάθεις όσα νομίζεις ότι γνωρίζεις. Αυτό φαίνεται φεύγοντας και αφήνοντας ίχνη σε δρόμους μελάνης, νερού και άμμου, που αποτελούν συστατικά μιας γραμμένης σελίδας, είτε πρόκειται για χαρτί είτε για άλλες επιφάνειες που αποτυπώνουν φυλακτά του λόγου.

Τόπος των ποιητών είναι ο τρόπος τους. Ο τρόπος εκτυλίσσεται σε ταξίδι, αλλάζοντας τον τόπο, ενώ παραμένει ο ίδιος, εφόσον πρόκειται για ουτοπία και όχι κοινοτοπία, όπως καταγράφεται στις ετεροτοπίες της αλφαβήτου. Είμαι αντίθετος σε κάθε νοσταλγία, που αποτελεί νόσο Ελβετών μισθοφόρων. Η λέξη επινοήθηκε ως ιατρική διάγνωση από Ελβετό. Γι' αυτό άλλωστε επινόησα τη λέξη οικαλγία, τον πόνο δηλαδή που προκαλεί ο τόπος σου. Στην εμπλοκή των δύο αυτών εννοιών γενέθλιος τόπος καθίσταται η διασπορά. Όσοι γράφουν κατ' αρχάς διαβάζουν, διαβάζοντας διεσπαρμένα και όσα μεταφράζονται στη γλώσσα τους (όπως ίσως και σε άλλες γλώσσες). Ορισμένοι πηγαίνουν να τα διαβάσουν επί τόπου.

Αν και όλοι οι συγγραφείς νομίζω ότι προέρχονται από τα Άγραφα, ασφαλώς αναδεικνύονται και εξειδικευμένες τοπολογίες, όπως διαρκώς συμβαίνει με γραπτά ή προσωπική μυθολογία. Σκέφτομαι μικρή την Ασία. Από τη Μικρά Ασία διέφυγε μικρή η μητέρα της μητέρας μου. Ως άλλη ήπειρο σκέφτομαι την Ήπειρο, από όπου κατέβηκαν στη Θεσσαλία οι πρόγονοι του πατέρα μου. Ως Νεοϋορκέζο από τη Θεσσαλονίκη με είχε σκεφτεί μετά από μια συζήτηση Αμερικανίδα δημοσιογράφος. Το να γνωρίζει τη γενέτειρά μου θα διευκόλυνε ίσως όποιον διαβάζει την «Πόλη γραφέων», που έχει ενταχθεί στον αναδρομικό τόμο «Δρόμοι της μελάνης» (2005).

Έχοντας προηγηθεί άλλα, η σύντηξη του πυρήνα στα «Εικονομαχικά» (1972) – αναιρώντας όσα γνώριζα και με προμετωπίδα που υπαινίσσεται «Εκατό χρόνια μοναξιάς» – συνέβη σε μικρό ξενοδοχείο στο Παρίσι, επιστρέφοντας από τη Θεσσαλονίκη στις ΗΠΑ. «Η άλλη γλώσσα» (1981) κυριολεκτικά ήταν άλλη – καθώς επίσης πρωτογενώς έγραφα στα αγγλικά – ενώ παρέπεμπε στον Εγγονόπουλο και τον Κάλας. Προβλέποντας μελλοντικές ρήξεις, «Ο θησαυρός των Βαλκανίων» (1982) συνιστούσε «περίληψη» ελληνικής ιστορίας, ενώ ως βιβλίο (1988) εγκολπωνόταν «Μολύβι στο ψωμί». «Στίχοι ταχυφαγείων» («Fast Food Classics», 1992), σε αντίστιξη με «κλασική κουζίνα», διαπίστωναν ότι «η Αμερική δεν είναι πια εδώ», δηλαδή «εκεί». Στο «Γράμμα» (1995) με επιστολές τους αυτο-βιογραφούνται γράμματα της ελληνικής αλφαβήτου, προδιαγράφοντας το «αλφαβητικό μυθιστόρημα» αντι-απομνημονευμάτων ενός «Λεξικού αναμνήσεων» (2013). Μετά το Δουβλίνο, έρχεται η Αθήνα.




Σκέψεις και στίχοι σας για την Ελλάδα μέσα στον κόσμο σήμερα.




Από τα ελληνικά προέκυψε ο Όμηρος, εκ του οποίου προέκυψαν οι Έλληνες ως πανελλήνια εκστρατεία για το άδειο πουκάμισο μιας γλώσσας, μιας Ελένης που ξένα χείλη φιλούσε. Πολλοί έφυγαν. Ένας γύρισε. Όμηρο κουβαλούσε μαζί του ο μεγάλος μαθητής του Αριστοτέλη. Η βιβλιοθήκη της πόλης του θρυλικά συνδέθηκε με μια μετάφραση των εβδομήκοντα, προεντοπίζοντας ιερά κείμενα σε κοινή ελληνική. Και η νεότερη Ελλάδα από την ποίηση προέκυψε, με ξένες μαμές. Μέχρι την Τροία Οδυσσέας θα έφτανε ο Ανδρούτσος, αν τον πετούσαν πιο ψηλά από την Ακρόπολη. Αλλά παρέμενε μακρύ το ταξίδι μέχρι την Ιθάκη. Σε σχέση με δικά μου βιογραφικά, υπάρχει «υπόδειγμα» ως λήμμα στο «Λεξικό αναμνήσεων».

Θυμίζω και ένα δίστιχο, αν ακόμη γράφεται με ιώτα, από «Τα κρυφά φαινόμενα»:

HELLAS

Τι θες να πεις όταν μου λες πως η Ελλάδα
είναι μια πρωτότυπη μετάφραση;

Γενικότερα για τον τόπο, την οικία, το σπίτι, ποιήματα θα μπορούσαν να ανακριθούν «κατά αντιπαράστασιν» ως ζεύγη. Αναφέρονται, διαλόγου χάριν, «Ο Οδυσσέας στο σπίτι» και «Αντιγόνη», «Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον» και «Εξορία της ξηράς», «Στροφές» και «Το πουλί και το λίγο». Υπάρχουν και πολύ παλαιότερα, όπως «Η πάνω πόλη», από τη σειρά «Του μάγερα», και «Το σπίτι». Σημείο αναφοράς συνιστά το πέμπτο γράμμα Ε στο «Γράμμα», που ξεκινά «Εδώ που είμαι τώρα και δεν μπορώ εκεί». Ασφαλώς «Οι στρατιώτες του Αλέξανδρου αρνούνται να προχωρήσουν», ενώ η «Ιερουσαλήμ, Ιθάκη» καταλήγει:

Είναι δύσκολο να πεις όταν βρίσκεσαι αλλού
αν θα σου λείπουν περισσότερο όσα άφησες
ή εκείνα που πρόκειται και πάλι να αφήσεις
γιατί όσο και αν γυρίζεις φεύγοντας
όταν πια γυρίσεις θα έχεις φύγει
WEI TIANWU
Η " ΜΥΘΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ " ΤΟΥ ΕΛΙΟΤ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΑΧΙ...

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

 

ΣΧΟΛΙΑ

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια. Γίνετε ο πρώτος που θα υποβάλει ένα σχόλιο
Guest
Πέμπτη, 06 Αυγούστου 2020

Captcha Image

Για να λαμβάνετε ενημέρωσεις, για όλες τις δράσεις του Culture Book, εγγραφείτε στο newsletter μας

Please enable the javascript to submit this form


© 2015 - 2020 Γραφείον Ποιήσεως. All Rights Reserved